Onderzoeksjournalistiek.net » Onderzoek Bloem

Reactie op mijn onderzoek

Ester Versloot — Wed, 21 May 2014 14:21:54 +0000

Vandaag publiceerde het Noordhollands Dagblad de reactie van wooncorporatie Welwonen op mijn artikel van afgelopen vrijdag (16 mei). In dat artikel onthulde ik dat de wooncorporatie haar huurders niet voldoende op de hoogte brengt van de bodemverontreiniging in hun tuin.

Volgens de wooncorporatie zullen bewoners nu op juiste wijze ingelicht worden over de bodemverontreiniging in hun wijk.

Noordhollands Dagblad, 21 mei 2014

Zoals de zeer ervaren onderzoeksjournalist Willem de Haan mij al eens in een interview vertelde, is de missie van de onderzoeksjournalist slecht beperkt. Je zoekt iets uit en hoopt dat het systeem zich herstelt. Zo ook in dit geval.

Ik liep met een waaromvraag, dook in het diepe en vond het antwoord. Wat dit onderzoek betreft, is mijn werk nu gedaan: missie volbracht.

Het bericht Reactie op mijn onderzoek verscheen eerst op Onderzoeksjournalistiek.net.

Onderzoek Bloem: de onthulling

Ester Versloot — Fri, 16 May 2014 08:01:27 +0000

Het is alweer een tijdje geleden dat ik blogde over ‘Onderzoek Bloem’. Ik stuitte al snel op een onthulling en besloot om het onderzoek daarna in alle stilte voort te zetten. Nu, na drie maanden van intensief onderzoek, hoor-en-wederhoor, schrijven en herschrijven, staat mijn eerste onderzoeksjournalistieke productie in het Noordhollands Dagblad.

Noordhollands Dagblad, 16 mei 2014

Het bericht Onderzoek Bloem: de onthulling verscheen eerst op Onderzoeksjournalistiek.net.

Speuren naar bronnen in het archief

Ester Versloot — Mon, 10 Feb 2014 09:02:17 +0000

Onderzoek Bloem blijft maar door mijn hoofd malen. Vragen stapelen zich op en versterken elkaar in hun roep om antwoorden. Voor antwoorden is het nog te vroeg. Een onderzoeksjournalist begint namelijk met: bronnen. En om bronnen te zoeken, is er eerst een hypothese, of onderzoeksvraag nodig. Ik stel een hypothese op, waarbij ik uitga van wat er in het ergste geval aan de hand kan zijn. Zo giet ik mijn waaromvraag in een bruikbare stelling waar ik bronnen bij zoek.

Archiefonderzoek
De eerste plaats waar mijn zoektocht naar bronnen mij brengt, is het archief. Hier zoek ik vooral naar primaire bronnen. Dat zijn bronnen met informatie uit de eerste hand. Eenmaal binnen wacht mij een warm onthaal bij de receptie. Ik ben er voor het eerst, dus schrijft de receptioniste mij in. Terwijl ik op mijn pasje wacht, krijg ik een kopje koffie van de archivaris. De koffie is nog heet wanneer mijn pasje overhandigd wordt en ik kan aan de slag.

Paperassen
Ik had mij thuis al voorbereid door op internet de nodige archiefstukken en hun nummers op te sporen. Deze nummers kan ik nu snel invoeren in de centrale computer en even later brengt de archivaris mij de opgevraagde dossiers. Drie dikke mappen met paperassen houden mij de volgende uren in hun greep.

Ik verwacht onbegrijpelijke en onduidelijke documenten aan te treffen. Niets blijkt minder waar. De dossiers bevatten duidelijke en treffende informatie. Het grootste deel daarvan is uit de eerste hand. Ook vind ik veel verwijzingen naar andere bronnen.

Opvallende afwezigheid
Toch valt het mij op dat het belangrijkste document aan één van de dossiers ontbreekt. Ik besluit mijn zoekvraag uit te breiden door soortgelijke dossiers op te vragen. Misschien is het hier per ongeluk in terecht gekomen? Opnieuw krijg ik drie dikke dossiers voor mijn kiezen. Na lang speuren weet ik dat het document ook hier niet tussen zit.

“Is er een andere plaats waar ik dat kan vinden?” vraag ik de archivaris. “Hier niet in ieder geval, u heeft alle dossiers over dit onderwerp al bekeken,” antwoordt hij. “Is er ergens anders nog een archief waar het misschien kan liggen?” “Nee, als het ergens moet liggen, is het hier.” “Maar hier ligt het niet.” De archivaris kijkt me scherp aan. “Dan is het mogelijk ‘kwijtgeraakt’.” Bij het uitspreken van het laatste woord maakt hij met zijn vingers aanhalingstekens in de lucht.

“Soms wil men niet dat iets gevonden wordt,” voegt hij daar nog aan toe.

Gewapend met deze veronderstelling en de feiten die ik wel in de dossiers aantrof, rijd ik huiswaarts. Daar kan ik alles nog eens rustig bekijken, want ik heb de documenten op de foto gezet. Onderzoek Bloem is in volle gang…

photo credit: Bunches and Bits {Karina} via photopin cc

Het bericht Speuren naar bronnen in het archief verscheen eerst op Onderzoeksjournalistiek.net.

Onderzoek Bloem

Ester Versloot — Mon, 10 Feb 2014 08:48:58 +0000

Een onderzoeksjournalistiek verhaal begint met een idee. Zo’n idee komt niet uit de lucht vallen. Soms komen ideeën via tips bij een onderzoeksjournalist terecht. Daarnaast kan het dagelijkse nieuws ideeën met zich mee brengen. Zoals Robert Pastoor al opmerkte: “Het wie-wat-waar-wanneer in het nieuws is wel bekend, maar ik kijk nu meer naar de waaromvraag.” Wanneer iets in het nieuws een ‘waaromvraag’ doet opborrelen, is dat altijd een onderzoek waard.

In het diepe duiken
Zo loop ik zelf al een tijdje met een waaromvraag. Ik had alleen geen idee hoe ik hier een antwoord op kon vinden. Waar begin ik met zoeken? En vooral: waar begin ik aan? Door mijn studie kwam ik bij de minor Onderzoeksjournalistiek terecht. Een goede gelegenheid om met mijn waaromvraag in het diepe te duiken. Aan de hand van de theorie die ik tijdens de minor leer en met zeer ervaren onderzoeksjournalisten als docent c.q. vraagbaak, durf ik het aan.

Het onderzoek krijgt nu even een werknaam: Bloem. Het wie-wat-waar-wanneer van het verhaal laat ik nog even voor wat het is, dat komt nog wel zodra de onderste steen boven is. De weg van mijn waaromvraag naar die onderste steen, wil ik wel alvast delen. Deze weg brengt mij, na enige slapeloze nachten, het afwegen van de mogelijke gevolgen en een kort maar verhelderend gesprek met de docent, bij het archief.

photo credit: Daniel*1977 via photopin cc

Het bericht Onderzoek Bloem verscheen eerst op Onderzoeksjournalistiek.net.